Indawo yamasiko yaseYurophu iyalila ngemuva kwezindaba zokushona kukaMarjane Satrapi. Umdwebi wezithombe odumile nomqondisi wamafilimu ushone enhloko-dolobha yaseFrance eneminyaka engu-56, ngokusho kwesitatimende esikhishwe ngumndeni wakhe esidabukise kakhulu abalandeli bakhe. Akazange nje abonise ithalente lobuciko elimsulwa, kodwa futhi wema njengesibani sokumelana nobushiqela kanye nomvikeli oqinile wobunikazi bamasiko asePheresiya ekudingisweni.
Okuthinte kakhulu umphakathi yizimo ezingokomzwelo zokushona kwakhe, njengoba labo abaseduze naye bethi lo mculi wahamba ngenxa yosizi olukhulu oluqongelelekile. Lokhu kudabuka kwanda ngemva kokushona kukaMattias Ripa, umyeni wakhe kanye nomlingani wakhe wempilo, owashona entwasahlobo ka-2025. Ukuxhumana phakathi kwabo kwakujulile kangangokuthi uSatrapi, naphezu kwamandla akhe avamile, wayengenakukwazi ukuthola induduzo yokuqhubekela phambili ngaphandle komuntu owayemphelezele kuzo zonke izigigaba zomsebenzi nezomuntu siqu.
Ubuntwana obuphawulwe yinguquko kanye nendlela eya ekudingisweni

Wazalelwa edolobheni laseRasht ngasekupheleni kwawo-1960, uSatrapi wakhula ebona ushintsho olukhulu lomhlaba ayelwazi. Ukukhuliswa kwakhe endaweni yomndeni ethuthukayo kwangqubuzana ngqo nohlelo olusha olwasungulwa ngemuva kokuwa kukaShah, okwaphoqa abazali bakhe ukuba bamthumele ukuyofunda kwamanye amazwe. Kwakuyilo muzwa wokuba yingxenye yeqembu owamholela ekubambeni izinkumbulo zakhe emsebenzini ongasoze walukhohlwa iPersepolis , inoveli enezithombe eyaphula izithiyo futhi yabonisa ukuthi amaphaneli amnyama namhlophe angalandisa izinhlekelele zomlando ngokuzwela okumangalisayo.
Ukufika kwakhe eFrance ngawo-1990 kwaphawula ukuzalwa kabusha kokudala okwambeka ngokushesha phambili ezweni lezincwadi ezinemifanekiso. USatrapi akazange afihle ukuqala kwakhe okuthobekile kanye nomgomo wakhe wokusebenza kulokho akuthandayo, engakaze acabange ukuthi indaba yakhe yomuntu siqu izogcina ithengiswe izigidi zamakhophi emhlabeni jikelele. Isitayela sakhe, esibonakala ngemigqa ehlanzekile neqondile, savumela abafundi abavela ezizindeni ezahlukene ukuba bazwelane nobunzima bentombazane eyayifuna nje ukulalela umculo futhi iphile ngokukhululeka.
Ukuqashelwa eSpain kanye nokuzibophezela kwayo emalungelweni abantu

Ubudlelwano bombhali nezwe lethu babuhlala buseduze futhi baphela ngendlela engcono kakhulu ngokunikezwa kweNkosazana yase-Asturias Award for Communication and Humanities ngo-2024. Lokho kuqashelwa kwaqokomisa indima yakhe njengebhuloho phakathi kweMpumalanga neNtshonalanga, kugcizelela ukuzibophezela kwakhe emphakathini enkathini lapho ingxoxo phakathi kwamasiko ibonakala ingavamile. Ngokuvumelana nomoya wakhe wokugxeka, wasebenzisa ukubonakala komklomelo ukusola ukungabi nabulungisa abantu bakubo abaqhubeka nokuhlupheka ngaphansi kwemibuso ecindezelayo.
Naphezu kodumo, uSatrapi wayengakaze ashukunyiswe yinqubo uma ingqubuzana nezimiso zakhe zokuziphatha. Ubufakazi balokhu kwakuyisinqumo sakhe sokwenqaba i-French Legion of Honor ngo-2025, isenzo ayefuna ukugqamisa ngaso lokho ayekubheka njengokuzenzisa kwezikhungo mayelana nesimo sezepolitiki e-Iran. Akazange anqikaze ukugxeka iqiniso lokuthi iminyango yayivaliwe kubaculi abasebasha kanye nabantu abafuna inkululeko, kuyilapho eminye imikhakha, enamalungelo amaningi, yayijabulela ukuphathwa ngekhaphethi elibomvu emigwaqweni yaseYurophu.
Ifa elisuka kumdlalo wamahlaya liye esikrinini esikhulu

Ukungenela kwakhe ifilimu kwakungeyona indaba nje, kodwa kwakuwukunwetshwa kwemvelo kwekhono lakhe lokulandisa, efinyelela izigaba ezibalulekile njengeJury Prize eCannes kanye nokuqokwa kwe-Academy Award yomlando. Amafilimu afana ne -Chicken with Plums kanye ne-biopic uMadame Curie abonise ukuthi umbono wakhe wobuciko wawungenazo imingcele yefomethi, eqinisa amanye amafilimu okufanele wonke umuntu ohlakaniphile awabone ukuze aphefumulelwe. Emaphrojekthini akhe kamuva, wasebenzisana nabalingisi bamabhayisikobho baseSpain abanjengoRossy de Palma, bebonisa ukuthi ilukuluku lakhe lobuhlakani alizange linciphe naphezu kweminyaka kanye nezibazi zokudingiswa.
Ngisho nangesikhathi sakhe somuntu siqu esisengozini kakhulu, uSatrapi akazange ayeke umsebenzi wakhe njengomeluleki, esungula izisekelo zokusekela abafundi bamafilimu abafika eYurophu bevela emazweni akude. Ukuzikhandla kwakhe kwaqina ngemva kwemicimbi ka-2022 e-Iran yakhe, ehlanganisa imisebenzi ehlangene eyayifuna ukunikeza abesifazane base-Iran izwi ekulweni kwabo nokuzimela komzimba. Kuye, ubuciko babuyithuluzi eliphelele lokwenza izibalo zibe ngabantu futhi lisikhumbuze ukuthi ngemuva kwesihloko ngasinye kulele impilo efanelwe ukulandiswa ngesithunzi.

Izindaba zokushona kwakhe zishiya isikhala ezitolo zezincwadi nasemabhayisikobho, kodwa ngaphezu kwakho konke ezinhliziyweni zalabo ababembona owesifazane owayengesabi muntu. Nakuba wayehlala ezichaza njengomuntu ohlala yedwa owayethanda indawo yokuphephela ekhaya lakhe kunomsindo wodumo, umthelela wakhe emphakathini awulinganiswa. Usishiya neshelufu eligcwele izindaba lapho amahlaya nezinhlekelele kuhlangana khona ukuze kusikhumbuze ukuthi inkululeko iyinto eyigugu okumele ivikelwe nsuku zonke.

Nakuba manje singenazo izingxoxo zakhe ezimfushane kanye nezingxoxo zakhe ezijulile, umsebenzi wakhe usalokhu uwubufakazi obubalulekile ezizukulwaneni ezizayo. Indaba kaMarjane Satrapi iwumzabalazo oqhubekayo wobuqiniso nokuhloniphana, okubonisa ukuthi ngisho nasezikhathini ezinzima kakhulu, ubuciko bungaba amandla adingekayo ukuze kushintshwe umhlaba kancane kancane. Sivalelisa umculi womhlaba wonke, ngombono wakhe oyingqayizivele, osenze sonke sazizwa siseduze kancane nalezo zitaladi zaseTehran ayezithanda kakhulu futhi engasakwazi ukuzivakashela futhi empilweni yakhe.